Kadry, Płace, Księgowość: Dodatkowe wynagrodzenie roczne dla pracowników sfery budżetowej

Trzynastki otrzymują wyłącznie zatrudnieni na podstawie umowy o pracę, powołania, mianowania, wyboru lub spółdzielczej umowy o pracę. Nie dostanie jej zatem zleceniobiorca lub wykonawca dzieła lub kontraktu, bez względu na czas przepracowany w danej jednostce budżetowej.

Minimalny staż wynosi sześć miesięcy!!!

Warunkiem uzyskania prawa do trzynastki jest przepracowanie wdanej jednostce w ramach stosunku pracy co najmniej sześciu miesięcy w danym roku kalendarzowym. Wówczas należność liczymy proporcjonalnie do okresu przepracowanego w trakcie roku.

Nie ma więc na nią szans ktoś, kto pracował na umowę na czas określony od 1 września do 30 kwietnia następnego roku, która uległa rozwiązała się z upływem czasu, na jaki została zawarta. A to dlatego, że w żadnym roku nie przepracował wymaganych sześciu miesięcy. Dodatkowe wynagrodzenie w pełnej wysokości otrzyma tylko ten, kto przepracował w danym zakładzie cały rok kalendarzowy.

Z warunku przepracowania co najmniej sześciu miesięcy w trakcie roku kalendarzowego są jedynie zwolnieni:

nauczyciele, w tym akademiccy, z którymi nawiązano stosunek pracy w trakcie roku kalendarzowego, zgodnie z organizacją pracy szkoły,
zatrudnieni do pracy sezonowej z umowami zawartymi na sezon trwający nie krócej niż trzy miesiące,
powołani do czynnej służby wojskowej albo skierowani do służby zastępczej,
osoby, z którymi rozwiązano stosunek pracy w związku z: - przejściem na emeryturę, rentę szkoleniową albo rentę z tytułu niezdolności do pracy lub świadczenie rehabilitacyjne, - przeniesieniem służbowym, powołaniem lub wyborem, -likwidacją pracodawcy albo zmniejszeniem zatrudnienia z przyczyn dotyczących pracodawcy, -likwidacją jednostki organizacyjnej pracodawcy lub jej reorganizacją,
ci, którzy podjęli zatrudnienie: - w wyniku przeniesienia służbowego, - na podstawie powołania lub wyboru, -w związku z likwidacją poprzedniego pracodawcy albo ze zmniejszeniem zatrudnienia z przyczyn dotyczących tego pracodawcy, -w związku z likwidacją jednostki organizacyjnej poprzedniego pracodawcy lub jego reorganizacją, - po zwolnieniu z czynnej służby wojskowej albo po odbyciu służby zastępczej,
korzystający z urlopów: -wychowawczego, -dla poratowania zdrowia, - do celów naukowych, artystycznych lub kształcenia zawodowego (dotyczy nauczycieli, w tym akademickich),
ci, których stosunek pracy wygasł w związku z ich śmiercią.

Jedynie wyżej wymienione sytuacje uzasadniają przyznanie pracownikowi dodatkowego wynagrodzenia rocznego nawet wtedy, gdy z wymienionych przyczyn nie przepracował on w danym zakładzie wymaganych sześciu miesięcy w roku kalendarzowym.

Pracownik traci jednak prawo do trzynastki, jeśli:

był nieobecny z przyczyn nieusprawiedliwionych dłużej niż przez dwa dni,
stawił się lub przebywał w pracy wstanie nietrzeźwym,
dostał karę dyscyplinarną wydalenia z pracy lub ze służby,
szef zwolnił go bez wypowiedzenia z jego winy, czyli dyscyplinarnie.

Sumujemy czas faktycznie przepracowany!!!

Do okresu zatrudnienia gwarantującego nabycie trzynastej pensji wliczamy czas, jaki osoba faktycznie przepracowała w ciągu roku.

Pomijamy okresy poza pracownicze!!!

Ddo okresu uprawniającego do nabycia trzynastki nie zaliczamy innych okresów niż pracy, nawet jeśli z mocy przepisów szczególnych pracownik nabywa za nie prawo do części uprawnień, np. uwzględniamy je przy ustalaniu wymiaru urlopu wypoczynkowego lub ogólnego stażu uprawniającego do nagrody jubileuszowej. Chodzi np. o:

pobieranie zasiłku dla bezrobotnych,
odbywanie zasadniczej służby wojskowej,
udokumentowaną pracę obywateli polskich za granicą, jeśli odprowadzano składki na Fundusz Pracy w Polsce.

Decyduje dzień poprzedzający!!!

Ustalając okres zatrudnienia wdanym zakładzie sfery budżetowej, przyjmujemy, że miesiąc pracy upływa w dniu bezpośrednio poprzedzającym dzień, który datą odpowiada dniowi, w którym pracownik został zatrudniony. Zatrudniony w jednostce budżetowej od 13 maja do 12 listopada danego roku przepracował zatem wymagane sześć miesięcy i uzyskał w konsekwencji prawo do dodatkowego wynagrodzenia rocznego.

Gdy ktoś pracował w danej jednostce sfery budżetowej kilka razy w ciągu tego samego roku, a poszczególne umowy obejmowałyby niepełne miesiące, np. kilka, kilkanaście lub dwadzieścia kilka dni. By sprawdzić jego prawo do trzynastki, sumujemy wówczas dni przepracowane. Zakładamy przy tym, że miesiąc ma 30 dni (art. 114 kodeksu cywilnego w związku z art. 300 kodeksu pracy).

Ustalamy tak, jak ekwiwalent za urlop wypoczynkowy!!!

Do podstawy wymiaru dodatkowego wynagrodzenia wliczamy te składniki pensji, od których ustalamy ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy.Trzynasta pensja wynosi 8,5 proc. sumy wynagrodzeń otrzymanych przez pracownika w roku kalendarzowym, za który to świadczenie przysługuje. Przy ustalaniu uwzględniamy:

wynagrodzenia,
inne świadczenia ze stosunku pracy, przyjmowane do obliczenia ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy,
wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy,
wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy przysługujące osobie przywróconej do pracy.

Trzynastka równa się zatem przeciętnej wysokości miesięcznego wynagrodzenia pracownika. Przy jej obliczaniu pomijamy:

jednorazowe lub nieperiodyczne wypłaty za spełnienie określonego zadania bądź za określone osiągnięcie,
wynagrodzenia za czas gotowości do pracy oraz za czas niezawinionego przez pracownika przestoju,
gratyfikacje (nagrody) jubileuszowe,
wynagrodzenie za czas usprawiedliwionej nieobecności w pracy,
ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy,
dodatkowe wynagrodzenie radcy prawnego z tytułu zastępstwa sądowego,
wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną,
nagrody z zakładowego funduszu nagród, dodatkowe wynagrodzenie roczne, należności przysługujące z tytułu udziału w zysku lub w nadwyżce bilansowej,
odprawy emerytalne lub rentowe albo inne odprawy pieniężne,
wynagrodzenie i odszkodowanie przysługujące w razie rozwiązania stosunku pracy (§ 6 rozporządzenia ministra pracy i polityku społecznej z 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop, DzU nr 2, poz. 14 ze zm.).